Een case study aan de hand van het WK Roeien2016

Inleiding

Volgens de nieuwe richtlijnen Economische Impact (2.3) dient er een weging plaats te vinden van een aantal variabelen. Het gewicht is afgeleid van het aantal bezoeken dat een respondent aflegt aan het evenement. Zonder weging zijn de resultaten niet correct, omdat er een bias zit in de steekproef (zie bezoekgewicht).
Maar wat is precies het effect van deze weging, op deze variabelen en uiteindelijk op de economische impact? Met andere woorden: wordt de economische impact na weging groter of kleiner? En zijn de verschillen substantieel?
Om deze vragen te beantwoorden zijn in deze notitie de resultaten met en zonder weging naast elkaar gezet. Hierbij is gebruik gemaakt van de dataset die verzameld is tijdens het WK Roeien.

Variabelen die gewogen worden

De weging heeft effect op de volgende variabelen:

  • Aantal bezoeken per persoon (en hiervan afgeleid aantal overnachters)
  • Aantal overnachtingen per persoon
  • Verblijfsduur van overnachters
  • Gemiddelde uitgaven aan logies (per persoon, per nacht)

De weging heeft geen effect op:

  • Totaal aantal bezoeken
  • Gemiddelde daguitgaven van overnachters
  • Gemiddelde daguitgaven van dagbezoekers

Verwachte effect

De weging houdt in dat er gecorrigeerd wordt voor een oververtegenwoordiging in de steekproef van respondenten die vaker het evenement bezocht hebben. Dus bijvoorbeeld respondenten die 4 dagen het evenement hebben bezocht, komen relatief vaker voor dan 2 daags bezoekers, terwijl de groepen in werkelijkheid even groot zouden zijn. De weegfactor corrigeert hiervoor, en geeft de 4 daagsbezoekers een kleiner gewicht.
Om het effect van de weging te kunnen interpreteren, helpt het om ‘a priori’ een voorstelling van deze effecten te maken en deze verwachting te vergelijken met de werkelijke uitkomsten. Wat kunnen we nu verwachten van de weging?
Daarvoor moeten we onderzoeken:

  1. Wat is het effect van weging op een variabele?
  2. Wat is het effect van een variabele op de economische impact?

We beginnen met deze laatste vraag. Het effect op de economische impact is per variabele in onderstaand schema opgenomen.
Tabel 1 Relatie tussen variabelen en totale economische impact

Effect op E.I.
Hoger gemiddeld aantal bezoeken pp -
Hoger gemiddeld aantal overnachtingen +
Hogere gemiddelde verblijfsduur overnachters +
Hogere gemiddelde bestedingen logies +


Als bijvoorbeeld de gemiddelde bestedingen aan logies (laatste regel tabel) na weging groter zijn, zal de economische impact ook groter zijn (+). Voor drie van de vier variabelen is er een positief verband tussen hoogte en economische impact, zo blijkt uit de tabel. Dit geldt echter niet voor het aantal bezoeken per persoon (eerste regel).
Het lijkt vreemd dat een stijging van het gemiddeld aantal bezoeken pp een negatief effect heeft op de economische impact. Immers, als een respondent meer bezoeken aflegt, zou het te verwachten zijn dat hij ook meer uitgeeft en dus zouden meer bezoeken moeten leiden tot hogere uitgaven. Dit is op zich correct.
Het gemiddeld aantal bezoeken is echter slechts een rekenvariabele die wordt gebruikt om het aantal personen te berekenen, op basis van een gegeven aantal bezoeken. Het aantal personen is het aantal bezoeken (teller) gedeeld door het gemiddeld aantal bezoeken per persoon (noemer).
Gegeven het feit dat het totaal aantal bezoeken gelijk blijft (gelijke teller), betekent een hoger gemiddeld aantal bezoeken per persoon (hogere noemer), dat er minder personen het evenement hebben bezocht. Minder personen betekent minder overnachters, minder overnachtingen en lagere bestedingen.
Hier is dus uitgegaan van een gegeven (constant) totaal aantal bezoeken. Weging heeft namelijk geen effect op het totaal aantal bezoeken, maar wel op het aantal bezoeken per persoon.

Aantal bezoeken per persoon

Het gemiddeld aantal bezoeken per persoon zal gewogen (per definitie) kleiner zijn dan het gemiddelde van het ongewogen gemiddelde. Immers, het gewicht zorgt er voor dat respondenten met meer bezoeken, minder meetellen.
Dit zal naar verwachting een positief effect op de economische impact hebben. Immers, door een lager gemiddelde, neemt het (berekend) aantal personen toe. Hierop worden het aantal overnachtingen en de totale bestedingen aan logies gebaseerd, die dus ook stijgen.

Aantal overnachtingen per persoon

Te verwachten valt dat het aantal overnachtingen per persoon eveneens kleiner is na weging. Immers het aantal overnachtingen zal voor de meeste respondenten samenhangen met het aantal bezoeken.
Het verwachte economische effect is negatief in vergelijking met de ongewogen resultaten.

Verblijfsduur van bezoekers

De gemiddelde verblijfsduur, dat is het aantal dagen dat overnachters doorbrengen in de impactregio, is naar verwachting ook kleiner na weging. De verblijfsduur hangt namelijk sterk samen met het aantal overnachtingen.
Naar verwachting is het economische effect hiervan negatief.

Gemiddelde uitgaven aan logies

Het effect van weging op de gemiddelde uitgaven aan logies is moeilijker te voorspellen. Enerzijds kan verwacht worden dat bezoekers die langer blijven, een langere reis maken en daarom geneigd zijn om meer uit te geven, al was het maar uit overwegingen van comfort. Anderzijds kan het bij een langer verblijf ook juist de moeite lonen om tijd te steken in het vinden van een goedkopere accommodatie. Het economisch effect is dus ongewis.

De resultaten

In onderstaande tabel zijn de uitkomsten opgenomen voor en na weging.

Tabel 2 Effect van weging op variabelen

Gewogen Ongewogen verschil in % Reëel
Effect EI
Gemiddeld aantal bezoeken pp van overnachters 3,5 4,8 -27% +
Gemiddeld aantal overnachtingen pp 4,6 5,4 -16% -
Gemiddelde verblijfsduur overnachters pp 4,8 5,8 -17% -
Gemiddelde bestedingen logies pppn 96,13 89,47 7% +
Totale bestedingen (index, ongewogen = 100) 119 100 19% +


Uit Tabel 2 blijkt dat voor de variabelen

  • Gemiddeld aantal bezoeken
  • Gemiddeld aantal overnachtingen
  • Gemiddelde verblijfsduur

de uitkomsten zijn zoals verwacht: de gewogen uitkomsten liggen lager dan de ongewogen uitkomsten.
Voor de variabele gemiddelde bestedingen aan logies blijkt dat weging tot hogere uitkomsten leidt. Dit betekent dat bezoekers die vaker het evenement bezocht hebben (langer blijven), relatief minder hebben uitgegeven aan logies, per persoon per nacht.
In de laatste kolom is aangegeven wat het reële effect van de weging is op de economische impact. Het is in feite dezelfde kolom als in Tabel 1, maar nu op basis van het reële effect, zoals blijkt uit kolom 4.
Het blijkt dat het positieve effect van weging (op aantal bezoeken en bestedingen) (in dit geval) opweegt tegen de negatieve effecten (op overnachtingen en verblijfsduur). Het totale effect van weging is positief, zo blijkt uit de laatste regel.
Het verschil in economische impact tussen gewogen en ongewogen uitkomsten is voor dit evenement 19%, dit is dus substantieel.
In het geval van het WK Roeien leidt de nieuwe methode tot hogere economische impact. Het is niet op voorhand duidelijk of weging altijd leidt tot een grotere economische impact. Het is goed denkbaar dat bij andere evenementen weging juist leidt tot lagere economische impact. Dit moet verder onderzocht worden.
28/10/2016
Egbert Oldenboom