Loading...
 

Economische Impact Analyse en Kosten Baten Analyse

Beschrijving EIA en MKBA

De Economische Impact Analyse (EIA) is een onderzoeksmethode die als doel heeft om aan te geven wat het effect van bijvoorbeeld een sportevenement is op de economie. De economische impact heeft betrekking op de bestedingseffecten van een evenement voor een afgebakende regio op korte termijn.

De kosten-batenanalyse of Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse (MKBA) beoogt de netto baten aan te geven van een investering, bijvoorbeeld een sportevenement. De netto baten kunnen uiteraard ook negatief zijn. De kosten-batenanalyse is ontworpen als instrument voor het ‘rationeel aanwenden van schaarse middelen’. De allocatie-effectiviteit staat daarbij voorop: de middelen dienen ingezet te worden voor het doel dat de beste kosten/baten verhouding heeft, ofwel de hoogste netto-baten. Veelal geldt dat een kosten-batenanalyse vooraf (ex ante) uitgevoerd wordt (namelijk in de besluitvorming rond subsidies).

De pleitbezorgers van een maatschappelijke kosten-batenanalyse beschouwen de economische impactstudie soms wel en soms niet als een nuttig onderdeel van een dergelijke kosten-batenanalyse. De economische impact staat aan de credit (baten) zijde van de maatschappelijke rekening.

Positie van EIA en MKBA

2017 08 23 14 58 47 Methode Of Object.docx   Microsoft Word
In de opvatting over wat het begrip economische betekenis inhoudt, worden twee benadering onderscheiden, de economie als bril of methode benadering en de economie als studie van een bepaald type maatschappelijke verschijnselen (object benadering). In de bovenstaande figuur is de plek van de EIA aangegeven, in de context van deze benaderingen, in cellen 1 en 2.

In de bovenste regel van deze tabel zijn de benaderingen weergegeven die de economie als het onderwerp van studie van de economische wetenschap beschouwen. De Economische Impact Analyse past goed in deze benadering, omdat het juist de invloed van een evenement op ‘de economie’ wil meten.

De KBA sluit aan bij een methode-opvatting over economie. Deze benadering beschouwt de economische wetenschap als een soort universele methode, die op allerlei verschillende maatschappelijke verschijnselen kan worden toegepast. In de matrix is deze methode opvatting verticaal weergegeven. De MKBA staat dan in cel 4.

Verschillen en bruikbaarheid

De Maatschappelijke Kosten Baten Analyse is omvattender dan de Economische Impact Analyse. Een belangrijk verschil is ten eerste dat in een MKBA de (maatschappelijke) kosten worden opgevoerd, in tegenstelling tot een EIA, die alleen kijkt naar het effect op de economie.

Ten tweede kunnen, althans in theorie, alle maatschappelijke effecten opgenomen worden in een MKBA, dus ook niet-bestedingseffecten zoals promotionele waarde van een sportevenement voor een stad, of de kosten van overlast door drukte.
Echter omdat de MKBA de effecten zoveel mogelijk in geld probeert uit te drukken, is er in de praktijk wel een grens aan welke maatschappelijke effecten (kosten en opbrengsten) er opgenomen worden in een MKBA.

Een nadeel van een EIA is dat er geen kosten worden meegenomen en dat in de praktijk regelmatig de economische impact van een sportevenement vergeleken wordt met de verstrekte subsidies. Dit is ‘appels en peren’ vergelijken, omdat de economische impact in principe terecht komt bij het bedrijfsleven, terwijl de kosten gedragen worden door de overheid. Een zuiverder financiële maatstaf zou zijn om de extra belastinginkomsten van de overheid te vergelijken met de subsidies. Maar ook deze vergelijking gaat mank, omdat de overheid geen bedrijf is dat financiele kosten en baten afweegt, maar juist kijkt naar de maatschappelijke opbrengsten.

Omdat de maatschappelijke kosten en opbrengsten meegenomen worden in een MKBA, is een MKBA in theorie beter geschikt voor het trekken van conclusies over de wenselijkheid van bijv. subsidiëring. Maar er zitten wel enkele haken en ogen aan de MKBA.

Er sluipt gemakkelijk iets arbitrairs in de keuze van wat wel en niet meegenomen wordt. Het aantal maatschappelijke effecten van een sportevenement is schier oneindig. Wat is het effect van een sportevenement als het EK Voetbal voor vrouwen op milieu? Op gezondheid? Op diversiteit en participatie? Op emancipatie? Welke effecten wel of niet meegenomen worden in een MKBA is daarmee deels afhankelijk van de keuzes van de onderzoeker.

Ook de waardering in geld van niet-bestedingseffecten is een keuze van de onderzoeker en per definitie voor discussie vatbaar.

Dit betekent dat de uitkomsten van een MKBA afhangen van de keuzes van de onderzoeker. Verschillende onderzoekers kunnen tot verschillende uitkomsten komen tenzij strikt is vastgelegd wat wel en niet wordt gewaardeerd en hoe het wordt gewaardeerd (wat bij sportevenementen (nog) niet het geval is.) Een MKBA biedt daarmee ook ruimte voor ongewenste beïnvloeding vanuit de opdrachtgever.

De uitkomsten van een MKBA hangen dus samen met de keuzes van de onderzoeker voor de effecten die meegenomen worden en een bepaalde waarderingsmethode. Hiermee hangt samen dat een beleidsmatige discussie over de weging van bepaalde effecten, in feite vervangen wordt door de keuze van de onderzoeker voor een waarderingsmethode. Er bestaat de neiging bij groepen burgers, maar ook bij beleidsmakers, en wellicht ook bij onderzoekers, om de uitkomsten van een MKBA als een technisch, neutraal gegeven te interpreteren.

Omdat de EIA veel eenvoudiger en beperkter is, zijn er minder vrijheden voor de onderzoeker voor eigen interpretatie. Bovendien zijn de keuzes relatief eenvoudig uit te leggen. Dat deze keuzes in de praktijk vaak tot discussies leiden, is niet per sé een nadeel, want het toont aan dat beleidsmakers de beperkingen begrijpen. De relatieve eenvoud en het strakke keurslijf is in die zin een voordeel van de EIA boven de MKBA.

Created by admin. Last Modification: donderdag Augustus 24, 2017 14:36:05 CEST by admin.